Diş Sıkma ve Çene Eklemi İlişkisi
Relationship Between Teeth Clenching and Jaw Joint
Bruksizm, uykuda veya stres altında bilinçsizce dişlerin sıkılması veya gıcırdatılmasıdır. Bu durum çene eklemi (TMJ) üzerinde normal çiğneme kuvvetlerinin 3-4 katı basınç oluşturur. Tekrarlayan aşırı yüklenme, eklem kıkırdağının (artiküler disk) yerinden kaymasına, eklem yüzeylerinin aşınmasına ve kapsüle zarar vermesine yol açar.
Bruxism is the unconscious clenching or grinding of teeth while asleep or under stress. This creates pressure on the jaw joint (TMJ) that is 3-4 times the normal chewing forces. Repetitive overload causes the articular cartilage (articular disc) to slip out of place, wearing down the joint surfaces and damaging the capsule.
Bruksizmin TMJ Üzerindeki Mekanik Etkileri
Mechanical Effects of Bruxism on TMJ
Normalde eklem kıkırdağı dişler arasındaki basıncı dengeler. Bruksizmde bu denge bozulur. Kıkırdağın yerinden çıkması (disk deplasmanı) tıkırtı seslerine, eklem kilitlenmesine ve hareket kısıtlılığına neden olur. Uzun vadede osteoartrit gelişimi hızlanır.
Normally, articular cartilage balances the pressure between the teeth. In bruxism, this balance is disrupted. Displacement of cartilage (disc displacement) causes clicking noises, joint locking and limited movement. In the long term, the development of osteoarthritis accelerates.
Tanınması Gereken Belirtiler
Symptoms to Recognize
Sabahları çene veya şakak ağrısı, dişlerde aşınma, boyun ve omuz kaslarında gerginlik, TMJ tıkırtısı ve baş ağrısı bruksizmin işaretleridir. Diş hekimliği muayenesinde dişlerde abrazyon (aşınma) ve çatlaklar bruksizmin en somut kanıtlarıdır.
Jaw or temple pain in the morning, worn teeth, tension in neck and shoulder muscles, TMJ clicking, and headache are signs of bruxism. During dental examination, abrasion and cracks in teeth are the most concrete evidence of bruxism.
Koruyucu ve Tedavi Yaklaşımları
Preventive and Treatment Approaches
Gece plağı (occlusal splint), bruksizmin en etkili koruyucu tedavisidir. Splint, dişler arasındaki direkt teması engelleyerek eklem üzerindeki basıncı azaltır. Stres yönetimi, kas gevşetici egzersizler ve gerekirse botulinum toksin enjeksiyonları tedavi protokolüne dahil edilebilir.
Night plate (occlusal splint) is the most effective preventive treatment for bruxism. Splint reduces the pressure on the joint by preventing direct contact between the teeth. Stress management, muscle relaxing exercises and, if necessary, botulinum toxin injections may be included in the treatment protocol.
Ortodontik Değerlendirmenin Önemi
The Importance of Orthodontic Evaluation
Bruksizm ile birlikte oklüzal düzensizlik (yanlış diş kapanışı) varsa, gece plağı tek başına yetersiz kalabilir. Ortodontik tedavi ile dişlerin doğru kapanış düzlemine getirilmesi, bruksizmin eklem üzerindeki etkisini azaltır ve splint tedavisinin etkinliğini artırır.
If there is occlusal irregularity (incorrect tooth closure) along with bruxism, night plate alone may be insufficient. Bringing the teeth into the correct closing plane with orthodontic treatment reduces the effect of bruxism on the joint and increases the effectiveness of splint treatment.
Dr. Sinem Uzuner
Dr. Sinem Uzuner
Yeditepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti Anabilim Dalı mezunu. Türk Ortodonti Derneği üyesi.
Graduated from Yeditepe University Faculty of Dentistry, Department of Orthodontics. Member of Turkish Orthodontic Association.